The Missing Link

In kamphuis Het Mezennestje in Korspel (Beringen) kennen ze de noden van een groep jongeren op weekend. Zoals S.O.S. begin dit jaar.

In grote studentensteden klagen de bewoners vaak over overlast. In Diepenbeek wordt dit onverwijld aangepakt door de politie. Eerst door een berisping te geven:

Als dat niet helpt, is gebruik van fysiek machtsvertoon uiteraard noodzakelijk, om het gespuis van de openbare weg te verwijderen:

Jean, ga maar niet te snel op pensioen, ze maken ze niet meer zoals jij! (Foto’s via Niels, op Facebook)

Dit is een uitwerking van een interessant punt dat Tom Ribbens gisteren aanhaalde. Ik heb de relevante delen van die discussie dan ook naar hier verplaatst.

Thuiskopie is geen afdwingbaar recht. Toen de platenmaatschappijen enkele jaren geleden het kopiëren van hun CD’s wilden tegengaan door dit technisch moeilijker (of in theorie onmogelijk) te maken, stapte Test-Aankoop in naam van enkele consumenten naar de rechter met de vraag om dit ongedaan te maken. Hun argumentering was dat het maken van een thuiskopie een recht was volgens de wet, en dat dit recht werd geschonden door de technische hindernissen.

De rechter gaf de klagers ongelijk, ook in beroep. Het Observatorium van de Rechten op het Internet, een goudmijn voor dit soort kwesties, heeft de vonnissen becommentarieerd: in eerste aanleg, en in beroep. Zeker deze laatste tekst is erg verhelderend als je wilt weten waarom de uitzondering op het algemene auteursrecht niet tot een verplichting moet leiden om dit mogelijk te maken, zelfs niet als men rekening houdt met de heffing op lege dragers.

Als men van thuiskopie een afdwingbaar recht wilt maken, zal men de wet dus moeten aanpassen. Dit lijkt eenvoudig, maar ik zie toch een hoop bijkomende vragen die dan ook een antwoord moeten krijgen.

Stel dat we de hypothetische nieuwe wet samenvatten als volgt: “De consument heeft het recht een thuiskopie te maken (als backup, of om te delen in de directe familiekring) van de werken waar hij/zij op legale wijze het afspeelrecht op heeft. De producent moet dit mogelijk maken.” (Ik zeg afspeelrecht omdat ik geen juister woord weet, het gaat natuurlijk ook om zaken die je niet echt afspeelt, zoals e-books en zo).

Dit zou dus verhinderen dat je op een CD de gebruikelijke copy-protection mag bijzetten, het moet een “naakte” CD blijven. Betekent dit ook dat DVDs niet meer met CSS mogen beveiligd worden, iets wat al in de standaard zat, en niet achteraf is toegevoegd?

Betekent dit ook dat je aanbieders die via streaming verlopen, altijd de mogelijkheid moeten geven om de stream te downloaden en lokaal op te slaan? Joost en Hulu zijn zo de bekendste voorbeelden die ik ken die TV via het internet aanbieden, maar je kan zeggen dat eender welke website die filmpjes moet zorgen dat je ze (gemakkelijk) kan downloaden. De meesten sturen de inhoud nog via HTTP door, een gestandaardizeerd protocol, maar onder andere Klara.be doet het met RTMP, dat niet publiek is. Moet dit dan verboden worden?

Even terzijde: dan zouden ook Telenet en Belgacom hun digitale televisie niet meer met eigen technologieën mogen beveiligen, maar moeten ze standaarden gebruiken, waardoor er meer keuze is voor de klanten in hun set-top boxen. Deze verplichting zou ook kunnen bereikt worden op andere manier (door regulatoren), dus ik ga het hier niet verder over hebben, op de reactie van Tom na, omdat die gisteren al gegeven was.

Het bovenstaande zijn voorwaarden om een backup te kunnen nemen, en om de gegevens te delen met anderen die dezelfde afspeelomgeving hebben. Het zou dan wel nog toegestaan zijn om te verhinderen dat je je CD kan omzetten in een MP3. Moet dit ook in de wet staan? “De consument heeft daarnaast het recht deze kopie in een zelfgekozen formaat om te zetten.”

Dit betekent enerzijds dat er geen DRM mag gebruikt worden (zoals de iTunes Store tot begin vorig jaar deed met FairPlay, dat trouwens wel backups en thuiskopie mogelijk maakte, en de Amazon Kindle nu, de grootste verdeler van e-books, waar backups volgens mij niet mogelijk zijn, omdat alles in the cloud zit). Maar, stel dat je DRM verbiedt, kan de inhoud natuurlijk nog in een formaat zijn opgesteld waarvan je niet weet hoe het werkt. Ofwel is het geen standaard, ofwel is het een standaard, maar is ze niet gratis beschikbaar, of er rusten patenten op (delen van) de implementatie. Mag dit dan ook niet?

Hoe zit het dan met een zelfbedachte codec? Stel, ik maak morgen een nieuwe toepassing waarmee je driedimensionele videos met geur-informatie kan aankopen. Er is daar geen standaard voor (denk ik toch, anders doen we even of dat zo is). Moet ik mijn eigen, zelfbedachte en alleen door mij gebruikte technologie publiek maken (documenteren?), zodat jij ze kan omzetten naar 2D-videos die je ook op je klassieke televisie kan afspelen? Is dit geen extra belasting op elke ondernemer die met een nieuwe technologie op de markt wilt komen?

We laten nog even de geografische beperking los, dus doen we alsof er geen buitenlandse aanbieders in België actief zijn, want dat maakt het probleem nog een graad ingewikkelder.

Als je zegt dat het zo ver niet moet gaan, waar zou je dan de grens trekken? En vooral, hoe zou je dat in een wettekst gieten?

Dit is een ingebeelde dialoog die ik zou kunnen hebben met een aantal tegenstanders van de vernieuwing van de Auvibel-bijdragen. Ik ben geen jurist, en geen vertegenwoordiger van Auvibel of een andere organisatie, dit is gewoon wat ik zelf zou zeggen, gebaseerd op een beetje opzoekwerk. De discussie mag uiteraard verdergaan in de commentaren.

Damn Sabam!

Het gaat niet om Sabam, het gaat om Auvibel. Sabam is een auteurs(rechten)organisatie (trouwens niet de enige in België), maar houdt zich in principe enkel bezig met uitvoeringen die je kan aanvragen. De vergoeding voor thuiskopies is een algemene heffing, die daarna wordt verdeeld. Door Auvibel, waar Sabam in vertegenwoordigd is, maar niet alleen.

Dit is een nieuwe belasting!

Niet waar. Ze zat al verwerkt in de wet op het auteursrecht van 30 juni 1994. De vergoedingen toen waren:

• 3 procent op de verkoopprijs zoals bepaald in het eerste lid voor apparaten waarmee de beschermde werken gereproduceerd kunnen worden;
• 2 frank per uur voor analoge dragers;
• 5 frank per uur voor numerieke dragers.

Toen werd al bepaald dat de vergoedingen konden aangepast worden door een Koninklijk Besluit. De prijzen blijven immers niet altijd gelijk, en er komen nieuwe dragers op de markt. Het is zo’n aanpassing die nu gebeurt.

Dan mag ik illegaal kopiëren?

Neen, dit is een bijdrage voor privé-kopies van legaal aangeschafte werken. Verplaats je even naar begin jaren negentig. Van de Sint krijg je Hoezo? van Clouseau op CD. In je auto heb je echter een cassettespeler, dus normaal zou je nog een cassette moeten kopen om daar naar je muziek te luisteren. Omdat je zelf een kopie kan maken op een cassette, doe je deze aankoop echter niet. Om deze inkomstenderving te compenseren betaal je een heffing op lege dragers. In die tijd ging het om 2 frank voor een cassette van 60 minuten, een stuk lager dan een echte nieuwe Hoezo?-cassette dus. Je mag het volgens de wet, en in ruil dragen we allemaal bij aan een compensatie.

Ah, maar soms wordt het maken van een (thuis)kopie tegengewerkt. Dat mag toch niet?

De uitzondering op het auteursrecht voor thuiskopies impliceert niet dat producenten het mogelijk moeten maken om een kopie te kunnen maken. Als dat wel zo was, zouden er een hoop andere vragen opduiken.

Auvibel is opgericht om de dalende inkomsten van de afgelopen jaren te compenseren!

Neen, Auvibel is reeds in 1995 erkend om deze rechten te innen.

Wie heeft dat hier beslist?

De tarieven zijn vastgelegd door de Adviescommissie privékopie. Deze commissie bestaat uit:

• een voorzitter, die de Minister bevoegd voor het auteursrecht vertegenwoordigt;
• personen aangewezen door de beheersvennootschap die belast is met het heffen en verdelen van de vergoeding voor privékopie (BVBA AUVIBEL) (zes vertegenwoordigers)
• vertegenwoordigers van de bijdrageplichtigen (elk drie)
  • de Federatie van de Elektriciteit en de Elektronica
  • de Belgische Vereniging van Informatica-Constructeurs
  • AGORIA
  • de Vereniging van Belgische Ondernemingen
• vertegenwoordigers van de verdelers (groothandel en kleinhandel) van dragers of apparaten; (elk drie)
  • de Belgische Federatie voor de Distributieondernemingen
  • Syndicale Unie van de belgische Middenstand
  • UNIZO
  • Belgian duplication and loading Federation
• personen aangeduid door organisaties die de consumenten vertegenwoordigen. (elk twee)
  • CVBA Verbruikersunie Test-Aankoop
  • Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties

Ik ben ook creatief producent, en ik ben hier niet mee akkoord! Mij is niets gevraagd!

Persoonlijk zal jou inderdaad niets gevraagd zijn. Dit soort gesprekken loopt via belangenorganisaties, zoals Sabam.

Sabam vertegenwoordigt mij niet! Ik ben geen lid van Sabam!

Dat is jouw probleem, niet dat van Sabam. Word lid, en laat je verkiezen in het bestuur. Of richt zelf een organisatie op, en overtuig de minister en andere stakeholders dat je voldoende personen vertegenwoordigt om zinnig gehoord te worden.

En de andere creaties dan? Games? Software?

Die zaten niet in de wet van 1994. Als je vindt dat dit moet aangepast worden, wend je tot je volksvertegenwoordiger. De wet is aangepast om letterkunde en fotografische werken te dekken, niets zegt dat ze niet nog eens kan uitgebreid worden.

Goed, voor muziekspelers. Waarom dan ook harde schijven?

Waarschijnlijk omdat die ook worden gebruikt om muziek en films (vooral dat laatste) op op te slaan. Merk op dat de vergoeding daar veel lager ligt. Voor een MP3-speler van 16Gb betaal je 2,50 euro, of ongeveer 15 cent per Gb. Voor een harde schijf van 1Tb is het 9 euro, of ongeveer 0,9 cent per Gb.

Maar ik gebruik mijn harde schijven enkel voor eigen materiaal!

Bij de invoering van het systeem is gekozen voor een forfait, omdat er geen zinvol alternatief was.

“het aanwenden van de techniek van het forfait zou weliswaar met zich brengen dat de gevraagde vergoeding voor iedereen zal gelden en dus ook voor de verbruikers die geen sluikopnamen maken (dat is onder meer het geval wanneer de videocassettes alleen dienen om een familiefeestje op beeld vast te leggen). De techniek van het forfait lijkt in de praktijk niettemin de enig mogelijke te zijn.” (Gedr. St. Kamer, Verslag, 473/33-91/92, p. 266.)

Maar waarom kan ik mijn geld niet terugclaimen als ik kan aantonen dat ik het enkel gebruik voor eigen werk?

Waarschijnlijk omdat het teveel werk zou zijn in verhouding tot wat je kan terugclaimen. Enkel voor wie echt heel veel externe schijven koopt zou de rompslomp de moeite waard kunnen zijn, maar zij werken waarschijnlijk niet met aparte externe schijfjes maar met NAS en SAN-toestanden, en die betalen niet mee, omdat die apparaten zelfstandig functioneren.

Dan koop ik mijn cd’s in het buitenland!

Dat mag, maar een buitenlandse verkoper die in België levert (een webshop bv.) moet de Auvibel-heffing ook betalen. Het probleem is dat dit meestal niet gebeurt, iets wat Auvibel via rechtszaken probeert tegen te gaan.

België is het enige land waar ze zo’n stomme regeling hebben!

Niet waar, in veel andere landen bestaan er soortgelijke regelingen en organisaties.

Dan is België toch het enige land waar het zo duur is!

Ook niet waar. In Nederland betaal je 14 cent per lege CD, tegenover 12 cent hier. In Frankrijk is het voor een USB-stick van 2 Gb 36 cent, tegen 15 cent hier. Een externe schijf kost 6,44 euro per 160 Gb extra, dat is (behalve tussen 160 en 250 Gb) meer dan je hier betaalt. Andere landen hebben vergelijkbare tarieven.

Wat is dat nu voor een onnozele limiet, over twee jaar zijn de schijven toch veel groter!

Daarom ook dat de adviescommissie jaarlijks een nieuw voorstel doet, gebaseerd op een marktanalyse.

Hoeveel kan er in 1 terabyte?

Goede vraag! Waarschijnlijk wordt de commerciële definitie bedoeld, dus 1 Terabyte = 10^12 bytes, niet 2^40 bytes. Dit mag misschien nog wat duidelijker in het KB.

Waarom moet ik ook voor mijn set-top box betalen? Ik betaal al auteursrecht via mijn kabelabonnement!

Het auteursrecht dat je betaalt geldt voor de gewone uitzendingen, zelfs al neem je ze niet op. Stel dat je voor een STB geen bijdrage moest betalen, dan zou die een oneerlijk voordeel krijgen tov. een gewone HDD-recorder.

Dit is gewoon om een gat in de begroting te vullen!

De overheid ziet niets van dit geld. Dit gaat rechtstreeks naar Auvibel, die het dan zelf verdeelt.

Los eerst de andere problemen op!

Er werkt meer dan één persoon op de FOD Economie. Het is mogelijk, zelfs daar, om aan meer dan één probleem tegelijk te werken. Dit is trouwens grotendeels buiten het kabinet besproken, in de adviescommissie.

De verdeling van de opbrengsten is niet juist!

Dat kan. Heb je een beter voorstel? Doe het aan Auvibel, of aan de FOD Economie, die op Auvibel toeziet. Hoe geloofwaardiger je belangenorganisatie (zie hierboven), hoe beter.

Dan moeten die artiesten maar hun geld verdienen met optredens! Ik wil mijn muziek gratis kunnen downloaden!

Daar gaat het hier niet over. Als je vindt dat downloads legaal moeten gemaakt worden, stel je heel de auteurswetgeving van 1994 in vraag. Dat kan je doen (maar liefst niet als ik er bij ben), maar dat is een veel grotere discussie.

Hey Q, waarom geen heffing op papier?

Voor grootverbruikers is er de Reprobel-heffing. Thuiskopies worden op papier waarschijnlijk in veel kleinere mate gemaakt dan muziek en video (als je een heel boek wilt kopiëren ben je zo lang bezig dat je het gemakkelijker gekocht hebt), dus er stelt zich daar geen grote noodzaak.

Twee weken geleden kreeg ik een ultiem aanbod van De Standaard in de brievenbus. Omdat mijn abonnement al drie maanden geleden was afgelopen en ik niet het niet verlengd had, boden ze me een “terugkeerkorting” van dertig procent aan. Beperkt geldig, en waarschijnlijk nu al verlopen.

Ik lees geen krant meer. Niet meer op papier, niet meer online. Ik zet ook geen televisie of radio meer op als het nieuws gaat beginnen. Blijkbaar zijn er hippere vogels dan mij die het ook doen.

Ik weet niet of het kwam omdat ik er op gelet heb, of dat het iets van alle tijden is, maar het afgelopen halfjaar leken driekwart van de nieuwsberichten speculatie (“Wordt Van Rompuy Europees president?”), en/of niet blijvend relevant. Eerst heb ik het nog geprobeerd met een filter op de site van De Standaard, maar uiteindelijk heb ik het maar helemaal opgegeven. De uren die zo vrijkwamen (en het zijn er vele op een week) besteed ik hopelijk aan duurzamere inhoud. Veel boeken, maar vooral ook langere teksten die ik via-via binnenkrijg, en die ik bijhou om te lezen als ik tijd heb.

Om wat discussie op gang te krijgen: is het egoïstisch van mij dat ik geen interesse meer toon in nieuws dat geen invloed heeft op mijn persoon, of gebeurtenissen waar ik zelf geen invloed op kan hebben? Leidt dit soort zelfselectie ertoe dat ik niet meer wordt blootgesteld aan opinies die mij aan het denken gaan doen zetten (het “echo-kamer-effect”?). Of is dit net toegeven dat je toch altijd slechts een selectie van de wereld kan volgen, en dat je beter zelf de teugels in handen kan nemen in plaats van geleid te worden door de mediaconglomeraten die over ons heersen?