Het afgelopen jaar heb ik elke donderdag aan de academie van Genk Welsprekendheid gevolgd. Dat is zoiets als Voordracht, maar dan voor mensen die zelf iets te zeggen hebben. Onlangs hadden we het examen om onze middelbare graad af te ronden, en om de leegte hier een beetje te vullen, plaats ik hier de drie teksten die ik geschreven en gebracht heb. We beginnen met de verwelkoming voor het examen.

Dames en heren, geachte leden van de jury,

Welkom op het openbaar examen tot het bekomen van de middelbare graad in de welsprekendheid aan de academie van Muziek, Woord en Dans in Genk.

Wij brengen hier verslag uit van onze zoektocht naar de puurste discipline die we aan deze academie kunnen beoefenen.

Geen enkele andere richting biedt ons de mogelijkheden die Welsprekendheid ons geeft. U denkt misschien dat theater een meer volledige richting is. Of dans meer meeslepender. Muziek meer onderhoudender. Het spijt mij dat ik het u moet zeggen, maar u dwaalt.

Want inderdaad, toneel combineert het gesproken woord met de fysieke expressie. Maar vergeet niet dat het slechts om acteurs gaan, die zichzelf permanent verstoppen achter hun personage. Hoe weet je wanneer je met de echte persoon te doen hebt? Wie uitblinkt in een ingebeelde wereld, doet dit omdat hij zich in de realiteit niet kan rechthouden.

En dans, ja, dat is misschien wel leuk om te zien, maar hoeveel drukt het uit? Worden meningen bijgesteld na het zien van een dansvoorstelling? Worden pleiten beslecht omdat advocaten een tango aanvatten? Het lichaam kan zich al genoeg uitleven in de privé-sfeer, in de publieke ruimte voert de geest het woord.

Dus ook geen muziek. Alhoewel een instrument interessant kan zijn om een groep te amuseren rond een kampvuur, is het meteen een beperking. Alleen al de logistieke kant: je moet het meesleuren, opzetten, aansluiten, stemmen… iets waar wij geen last van hebben. Velen zijn trouwens beperkt tot een beperkt repertorium, en zullen nooit spontaan een nieuwe creatie kunnen brengen: iets waar wij geen last van hebben, alles wat we doen is nieuw voor de wereld.

Over muziektheater kunnen we dan ook kort zijn: die musicalrichting combineert gewoon de ongemakken van de vorige drie in één. Het is niet omdat de VTM op zoek gaat naar een nieuwe Maria dat we ons daartoe moeten verlagen. Er is trouwens al genoeg lawinegevaar in de Alpen.

U wou misschien opmerken dat ze bij voordracht ook teksten brengen. Ja, daar durven ze al eens een duffe schrijver van onder het stof halen. Maar geef toe, wanneer vroeg men u het laatst om nog eens iets van Guido Gezelle te brengen? Een toespraak kan pas indruk maken als ze gevormd is naar haar publiek en haar omgeving, dus bespaar ons die voorgekauwde woordkunstjes, wij gaan voor eigen werk.

Want neen, eigen werk vind je niet alleen bij literaire creatie. Mochten we uitgeblust zijn, ongelukkig in onze relatie en in ons lichaam zitten, en ons vervelen op het werk, dan kunnen we daar gaan uithuilen bij gelijkgezinden. Maar het veilige papier is meteen een afscherming voor je publiek. Wij treden met open vizier onze tegenstander tegemoet.We kijken hem recht in de ogen, laten ons niet afleiden, en spuwen desnoods in zijn gezicht. Wie tegenwind vreest, moet zijn mond maar niet opendoen.

Wie nu nog niet overtuigd is dat welsprekendheid de enige richting is die de moeite waard is om gevolgd te worden zegt het maar, dan zal ik het nog eens wat trager herhalen. Of houd gewoon uw oren open op deze avond, waarin wij op een half uur tijd voorgoed de prangendste discussiepunten uit de hedendaagse wetenschap aan banden zullen leggen.

Vooraleerst beginnen we met het aanduiden van de grootste wetenschapper aller tijden. Als drie ambassadeurs presenteren we drie kandidaten, en hakken daarna grondig op elkaar in, als waren we volksvertegenwoordigers op een televisiedebat.

Daarna is het tijd voor individueel werk: Annick zal ons vertellen hoe de reclame ons wetenschappelijk bij de neus neemt, Pieter veegt deskundig de vloer aan met neo-psychologisch gewauwel, en ik sluit af met een betoog ter opwaardering van onze nerds.

We sluiten af met doordringender werk: Annick en ik betreden de arena met onze standpunten omtrent de zelfgekozen dood van Amelie Van Esbeen, nu enkele weken geleden.

Wij zijn u dankbaar dat u uw tijd opoffert om naar ons te komen luisteren, maar zijn er meteen ook van overtuigd dat u niet met lege hoofden naar huis zal gaan.