De tweede tekst op mijn examen welsprekendheid moest “stijlelementen” bevatten. De eerste versies gingen over (bewust) foute statistieken, daarna evolueerde het naar misbruik van wetenschappelijke argumenten, maar ik eindigde bij deze tekst, een betoog voor de rechten van de nerd.

Ik ben hier om een bedreigde soort te verdedigen. Een soort die nodig is voor het voortbestaan van onze maatschappij, maar meer en meer in de verdrukking raakt. Een soort die meer respect, meer bescherming verdient. Een soort die er op het eerste gezicht een beetje raar uitziet, maar vanbinnen toch zoals ons allemaal is. Beste mensen, ik ben hier voor de nerds.

En inderdaad, u had het misschien al gezien, ik ben er zelf ook een. Maar dan wel eentje die zijn veilige omgeving durft verlaten, zonlicht aankan, en niet wegkwijnt bij het vooruitzicht van sociale contacten. Want ja, we zijn soms vreemd gekleed, we gebruiken een onverstaanbaar jargon, en we ruiken niet altijd even fris, maar we zijn wel nuttig. We leven dikwijls buiten het zicht, maar daar doen we noodzakelijk werk. Kijk maar naar uw eigen leven.

U bent huisvrouw? Dan staat u ‘s ochtends op met de radio. Rond de middag steekt u de was in, en ‘s avonds warmt u een soepje op in de microgolfoven. Welke radiotechnicus houdt die zender gaande? Wie was de chemicus die uw wasmiddel samenstelde? Welke fysicus heeft uw microgolfoven bedacht?

Of u bent bankdirecteur? Dan rijdt u ‘s ochtends met uw BMW naar het werk. Daar berekent u de lening die u een klant kan aanbieden. ‘s Avonds zoekt u met de GPS het adres van dat kasteeltje waar de Rotary samenkomt. Welke ingenieur heeft uw motor afgesteld? Kent u de informaticus die de berekening in uw computer programmeerde? Welke wiskundige heeft bedacht hoe die satellieten konden werken?

Of u bent politieagent? Dan patrouilleert u in de voormiddag in de stad. In de namiddag vindt u een lijk langs het kanaal. En tegen de avond kruipt u nog eens dicht tegen uw vrouw aan. Wie heeft de stof gemaakt die zorgt dat uw jas regen afstoot maar zweet doorlaat? Hoe heet de entomoloog die uit de insecten op het lijk het tijdstip van overlijden kan vaststellen? Welke laborant heeft de anticonceptiepil ontwikkeld, waardoor u naar hartenlust van bil kan gaan?

Ik kan zo nog lang doorgaan, maar u hebt het al lang door: nerds zijn overal, en zijn overal nuttig. De wiskundigen, de biologen, de fysici: ze zijn soms een beetje wereldvreemd, maar altijd wereldnoodzakelijk.

Daarom zou ik u willen vragen om een beetje vriendelijk te zijn als u nog eens een nerd ontmoet. Als we een beetje afwezig lijken, dan is het omdat we op dat moment een antwoord aan het zoeken zijn voor een probleem waar u misschien ook last van hebt. Koester ons, net zoals je planten koestert: hou ons een beetje uit de zon, geef ons regelmatig voedsel, en blijf vooral praten, ook al zeggen we niets terug.

Als u in uw eigen kinderen soms een kleine nerd ziet ontwaken, wees dan zeker niet teleurgesteld. We worden allemaal nieuwsgierig geboren, maar slechts weinigen hebben het geluk dat ze dit ook de rest van hun leven mogen blijven. Stimuleer ze, laat ze ontdekken waar ze zelf van houden, en misschien kunnen ze er later hun beroep van maken. Er zijn nog zoveel problemen op te lossen, en in elke niche die je kan bedenken is er nog jaren werk voor de meest gemotiveerde specialisten. Laat dus ruimte aan de nerds die je kent, want ze verdienen het, en jullie ook.