Dit is een uitwerking van een interessant punt dat Tom Ribbens gisteren aanhaalde. Ik heb de relevante delen van die discussie dan ook naar hier verplaatst.
Thuiskopie is geen afdwingbaar recht. Toen de platenmaatschappijen enkele jaren geleden het kopiëren van hun CD’s wilden tegengaan door dit technisch moeilijker (of in theorie onmogelijk) te maken, stapte Test-Aankoop in naam van enkele consumenten naar de rechter met de vraag om dit ongedaan te maken. Hun argumentering was dat het maken van een thuiskopie een recht was volgens de wet, en dat dit recht werd geschonden door de technische hindernissen.
De rechter gaf de klagers ongelijk, ook in beroep. Het Observatorium van de Rechten op het Internet, een goudmijn voor dit soort kwesties, heeft de vonnissen becommentarieerd: in eerste aanleg, en in beroep. Zeker deze laatste tekst is erg verhelderend als je wilt weten waarom de uitzondering op het algemene auteursrecht niet tot een verplichting moet leiden om dit mogelijk te maken, zelfs niet als men rekening houdt met de heffing op lege dragers.
Als men van thuiskopie een afdwingbaar recht wilt maken, zal men de wet dus moeten aanpassen. Dit lijkt eenvoudig, maar ik zie toch een hoop bijkomende vragen die dan ook een antwoord moeten krijgen.
Stel dat we de hypothetische nieuwe wet samenvatten als volgt: “De consument heeft het recht een thuiskopie te maken (als backup, of om te delen in de directe familiekring) van de werken waar hij/zij op legale wijze het afspeelrecht op heeft. De producent moet dit mogelijk maken.” (Ik zeg afspeelrecht omdat ik geen juister woord weet, het gaat natuurlijk ook om zaken die je niet echt afspeelt, zoals e-books en zo).
Dit zou dus verhinderen dat je op een CD de gebruikelijke copy-protection mag bijzetten, het moet een “naakte” CD blijven. Betekent dit ook dat DVDs niet meer met CSS mogen beveiligd worden, iets wat al in de standaard zat, en niet achteraf is toegevoegd?
Betekent dit ook dat je aanbieders die via streaming verlopen, altijd de mogelijkheid moeten geven om de stream te downloaden en lokaal op te slaan? Joost en Hulu zijn zo de bekendste voorbeelden die ik ken die TV via het internet aanbieden, maar je kan zeggen dat eender welke website die filmpjes moet zorgen dat je ze (gemakkelijk) kan downloaden. De meesten sturen de inhoud nog via HTTP door, een gestandaardizeerd protocol, maar onder andere Klara.be doet het met RTMP, dat niet publiek is. Moet dit dan verboden worden?
Even terzijde: dan zouden ook Telenet en Belgacom hun digitale televisie niet meer met eigen technologieën mogen beveiligen, maar moeten ze standaarden gebruiken, waardoor er meer keuze is voor de klanten in hun set-top boxen. Deze verplichting zou ook kunnen bereikt worden op andere manier (door regulatoren), dus ik ga het hier niet verder over hebben, op de reactie van Tom na, omdat die gisteren al gegeven was.
Het bovenstaande zijn voorwaarden om een backup te kunnen nemen, en om de gegevens te delen met anderen die dezelfde afspeelomgeving hebben. Het zou dan wel nog toegestaan zijn om te verhinderen dat je je CD kan omzetten in een MP3. Moet dit ook in de wet staan? “De consument heeft daarnaast het recht deze kopie in een zelfgekozen formaat om te zetten.”
Dit betekent enerzijds dat er geen DRM mag gebruikt worden (zoals de iTunes Store tot begin vorig jaar deed met FairPlay, dat trouwens wel backups en thuiskopie mogelijk maakte, en de Amazon Kindle nu, de grootste verdeler van e-books, waar backups volgens mij niet mogelijk zijn, omdat alles in the cloud zit). Maar, stel dat je DRM verbiedt, kan de inhoud natuurlijk nog in een formaat zijn opgesteld waarvan je niet weet hoe het werkt. Ofwel is het geen standaard, ofwel is het een standaard, maar is ze niet gratis beschikbaar, of er rusten patenten op (delen van) de implementatie. Mag dit dan ook niet?
Hoe zit het dan met een zelfbedachte codec? Stel, ik maak morgen een nieuwe toepassing waarmee je driedimensionele videos met geur-informatie kan aankopen. Er is daar geen standaard voor (denk ik toch, anders doen we even of dat zo is). Moet ik mijn eigen, zelfbedachte en alleen door mij gebruikte technologie publiek maken (documenteren?), zodat jij ze kan omzetten naar 2D-videos die je ook op je klassieke televisie kan afspelen? Is dit geen extra belasting op elke ondernemer die met een nieuwe technologie op de markt wilt komen?
We laten nog even de geografische beperking los, dus doen we alsof er geen buitenlandse aanbieders in België actief zijn, want dat maakt het probleem nog een graad ingewikkelder.
Als je zegt dat het zo ver niet moet gaan, waar zou je dan de grens trekken? En vooral, hoe zou je dat in een wettekst gieten?
Dit is de reactie die Tom gisteren plaatste op mijn reactie die werd uitgewerkt tot het bovenstaande artikel. Ik hoop het “Belgacom en Telenet-encoderingen”-verhaal later nog eens in detail uit te werken, dus gelieve daar nu niet verder over te discussiëren, dat komt later nog wel.
Ik heb even nog niks van de links bekeken, en ben dat vanavond zeker nog van plan, maar kan even niet inhouden met reageren.
Dat zou wel nog willen zeggen dat Telenet en Belgacom hun streams mogen versleutelen. Dat wil wel zeggen dat ze, zoals in vele landen normaal is en hoe TV Vlaanderen het doet, met encryptiealgoritme zouden moeten werken dat gepubliceerd is. Dat werkt dan met een kaart met een sleutel op die in meerdere set-top boxen kan werken. Er zijn zelfs TV toestellen die het benodigde CI-slot hebben, waardoor je dus helemaal geen set-top box meer nodig hebt.
De manier hoe het nu gebeurd kan volgens mij gezien worden als misbruik van een monopolie, hoewel ik eerlijk gezegd niet op de hoogte ben hoe de wetten in belgie daaromtrent zijn.
De Auvibel tax is ter compensatie van de thuiskopie, maar de thuiskopie mag niet, en toch steun je zowel de Auvibel tax als het niet mogen van de thuiskopie?
Thuiskopie mag wel, in de zin dat je geen toestemming moet vragen aan de houders van het auteursrecht. Ik (enfin, de rechtspraak) zeg dus niet dat het niet mag, alleen dat het toegelaten is om het te verhinderen (of dat toch te proberen). Ik haal alleen enkele vragen aan die je moet beantwoorden als je dit recht afdwingbaar zou willen maken.
En ik verdedig niet per sé de Auvibel heffing, ik verdedig wel het juiste debat eromtrent.
Uit die bespreking van het vonnis in beroep begrijp ik dat het ter discussie staat of het legaal is om een thuiskopie te maken, en dat er niet aangegeven kan worden welke wet dit zou toelaten. Uit de Auvibel wetgeving moet kunnen worden afgeleid dat dit wel legaal is, anders zou het een tax zijn op iets illegaal, wat volgens mij niet kan. Volgens mij maakt het formuleren van de klacht op deze manier het vonnis dat gemaakt is irrelevant, en zal er een nieuwe uitspraak moeten komen.
Om dit in een wetsvoorstel te gieten kan je misschien makkelijk een onderscheid maken tussen streamed media en cd/dvd/…. Dan is het makkelijk om te zeggen dat er van traditionele media altijd een kopie gemaakt mag worden, en dat dit een afdwingbaar recht moet zijn. Ik vind dus inderdaad dat een DVD dan ook zonder CSS geleverd moet worden, en dat het zelfs met terugwerkende kracht moet werken, zodat alle reeds verkochte DVD’s vervangen dienen te worden. Ander alternatief is dat de encryptiesleutel vrijgegeven moet worden. Idem voor Blu-Ray, want ik veronderstel dat daar ook wel DRM op zal zitten.
Streamed Media maakt het moeilijker, daar heb ik niet dadelijk een oplossing voor. Ik vind wel de openbare oproep steeds ongeencrypteerd en met een open standaard te ontvangen moet zijn. Dit omdat het betaald wordt door de overheid, en dus voor het volk hoort te zijn.
Verder maakt het onderscheid tussen streamen of niet ook een verschil over jou nieuwe codec, hoewel mijn redenering nog niet helemaal waterdicht is: Als je een datadrager met media kan kopieren op een manier dat deze kopie in dezelfde hardware afspeelt als het origineel, dan is de voorwaarde voor een thuiskopie voldaan volgens mij. Dat je computer deze codec dan niet kan afspelen is een andere zaak.
Op die manier, besef ik, verbied je wel het rippen van een cd naar mp3 of een dvd naar xvid of iets dergelijks. Volgens mij is dat niet zozeer een probleem. De markt zal op die moment toch vragen naar mp3’s om op hun iPod af te spelen, en daar zullen winkels in moeten voorzien.
Ik heb ook het idee dat hardware producenten en media distributeurs niets met elkaar te maken zouden mogen hebben, maar hoe dit juist zou kunnen heb ik niet dadelijk een idee van. Dit is zeer shaky ground, waar ik nu even over ga stoppen met nadenken.
@Tom: “Ik vind wel de openbare oproep steeds ongeencrypteerd en met een open standaard te ontvangen moet zijn. Dit omdat het betaald wordt door de overheid, en dus voor het volk hoort te zijn.” Inderdaad, en gelukkig vinden ze dit zelf ook. In.di bood de niet-betalende kanalen onversleuteld aan, Telenet versleutelde alles. Na de overname van In.di door Telenet hebben ze bij Telenet aan alle aanbieders gevraagd of hun kanalen onversleuteld mochten aangeboden worden. Onder andere de VRT heeft dit bevestigd. Je kan dus met een standaard DVB-C ontvanger die kanalen ontvangen via de Telenet-kabel.
Maar goed, daar ging het originele bericht eigenlijk niet over, dus als je terug tijd hebt om er over na te denken kunnen we daar weer over babbelen!
Het eerste waar ik aan dacht, en ook allicht het laatste wat ik hier wil delen voor ik mezelf helemaal verlies, is het vak “Juridische aspecten van informatica (http://www.uhasselt.be/stGids/default.aspx?a=2009&i=1282&n=4&t=01)” aan de UHasselt. Interessante cursus en een nog veel interessantere prof. van Leuven (Joseph (Jos) Dumortier) die op al jullie vragen kan antwoorden. In veel gevallen is het zo dat je moet kijken naar gelijkaardige arresten en als er nog onduidelijkheid is je gewoon een paar zotten moet vinden die het voor de rechter slepen. Om dan daar te testen wat de rechter er van denkt. Met wat geluk ben je dan een paar jaar bezig en is het hele topic irrelevant geworden.
Succes er mee.
P.S.: Ik wil precies wel eens graag op café met jullie allemaal samen.
@Christophe: Dat cafe-idee vind ik enorm goed plan
Heel interessant punt! Het lijkt me dan ook normaal dat men zou moeten kiezen tussen ofwel het absolute recht op thuiskopie (lees: een verbod op allerlei methodes die dat recht proberen blokkeren) gecombineerd met een forfaitaire vergoeding, ofwel geen verbod op dergelijke blokkeringen en dan ook geen vergoeding. Aangezien dit een discussie is waarbij de industrie in twee kampen verdeeld is (sommigen blijven blokkeren, anderen niet), lijkt een verbod op blokkeermethodes me niet haalbaar. Vandaar de meest logische oplossing: zij die niet blokkeren (DRM-vrije media dus) kunnen een vergoeding vragen voor dat thuiskopierecht. Om dat onderscheid te maken, lijkt het me de simpelste methode om die vergoeding gewoon in de verkoopprijs van het origineel door te rekenen. Zoals ook iTunes deed: DRM-vrije muziek kost iets meer. (hoewel je van de DRM-variant ook een thuiskopie kon maken)
Zelf ben ik echter allesbehalve een fan van DRM. Mijn belangrijkste argument daar is de compatibiliteit tussen verschillende systemen. Zo vind ik het nog altijd een grote merde dat mensen die pakweg De Standaard als één pdf willen downloaden, dat enkel kunnen met Windows + Acrobat. DRM moet compatibel zijn. In zekere zin is dat wel het geval bij digitale televisie, TV-Vlaanderen is hiervan een mooi voorbeeld, zoals ook hierboven in de commentaren reeds aangehaald. Daar krijgt enkel wie betaald heeft (en dus de juiste smartcard/sleutel heeft) toegang tot het bestand. Al kan je natuurlijk nog altijd zeggen dat je nog altijd een (thuis)kopie kan maken, maar dat kan bij de niet-standaard oplossingen (zoals Telenet en Belgacom, die wel de DVB-C standaard gebruiken met bijkomende restrictie op het hardware-ID) ook altijd en zal ook altijd kunnen, weliswaar met lastige omwegen.