De grootouders van Katrien kregen onlangs van een familielid een merkwaardige tekst in handen. Ze was ondertekend door Z.E.H. Van Waeyenberg, Vice-Rector van de KU Leuven, die in 1936 blijkbaar nog niet lang zowel mannen als vrouwen toeliet. Zo nu en dan duikt ze nog eens op in een studentenblad, maar wie ze nog niet gezien heeft, kan er nu hier van genieten:

Betrekkingen tusschen studenten en meisjesstudenten

Het wordt den heeren studenten op het hart gedrukt dat zij hier te Leuven aan de Hoogeschool gekomen zijn eerst en vooral om te studeeren, en dat zij vooral niet uit het oog mogen verliezen de goede en prijzenswaardige raadgevingen welke zij van hun college-professoren ontvingen. Deze raadgevingen kunnen we herleiden tot deze drie groote deugden: studieijver, soberheid, kuischheid.

Zoolang zij aan de vaderlijke zorgen van de bisschoppelijke en andere collega’s toevertrouwd waren was het groote gevaar dezer tijden, nam. de VROUW voor hen een gesloten boek.

Aan de universiteit gekomen, staan zij alleen tegenover dit gevaar. Daarom weest op Uwe hoede.

De meisjesstudenten komende uit pensionaten, geleijd door onze onovertrefbare religieuzen, opgebracht in de vrees des Heeren, komen hier aan de universiteit te staan te midden van een vreemde, ja vijandelijke wereld. Daarom zeg ik tot hen: “Weest indachtig de parabel der wijze en dwaze maagden en zorgt ervoor dat Uw olielamp steeds blijft branden.”

Dit gezegd zijnde, verzoek ik goede nota te willen nemen van het volgende:

Het is den studenten en meisjesstudenten ten strengste verboden samen op straat te wandelen, met mekaar andere dan wetenschappelijke gesprekken te voeren – en dan moeten deze gesprekken nog tot een minimum herleid worden. De meisjesstudenten zijn verplicht steeds uiterst zedig gekleed te zijn, liefst donkere kleuren. Korte mouwen zijn ten strengste verboden evenals décolleté, geverfde lippen, gepoederde wangen en gepolierde nagels, want alle uiterlijk schoon is verderfelijk voor den Heer. Het dragen der pet is geoorloofd, zijnde dit ook door mijn voorganger, maar er weze op gedrukt dat koketterie in deze uit de boze is.De Eerwaarde Moeder Oversten der onderscheiden Pegagogien worden dringend verzocht zich er van te vergewissen dat de meisjesstudenten, alvorens ‘s morgens de pegagogie te verlaten, aan al deze vereisten voldoen.

Gedrag op de straat

De meisjesstudenten gelieven steeds met twee over straat te gaan. Ze zijn verplicht steeds den kortsten weg te nemen naar de respectievelijke les-lokalen. Zij nemen ten allen tijde een zedige houding aan en stellen zich hierbij als voorbeeld de religieuzen en priesterstudenten. Onnoodig te herhalen dat het nooit mag gebeuren dat zij met studenten te samen naar de cursus gaan of dezelve verlaten. (1)

In de cursus

De meisjesstudenten zullen vooraan zitten. Zij zullen door hun houding, hun naarstigheid en stilzwijgendheid, hun aanwezigheid doen vergeten aan de studenten, voor wie zij geen afleiding mogen beteekenen in het ijverig volgen van de geleerde woorden der heeren professoren.

Vergaderingen

Het is de meisjesstudenten toegelaten de Verbondsvergadering, opvoeringen Vl. Volkstooneel, Doopavonden en vergaderingen der faculteitskringen bij te wonen, echter moeten zijn in alle omstandigheden ten laatste 22¼uur de vergadering verlaten teneinde te 22½uur in hun respectievelijke pedagogien terug te zijn. In de verbonds- en andere vergaderingen zullen de meisjesstudenten te zamen op de eerste rijen plaatsnemen. Na hen zullen de priester-studenten en Paters zich neerzetten, dan eerst zullen de studenten komen opdat het goed weze dat er op die vergaderingen een neutrale zone weze tusschen beide geslachten.

In de bibliotheek

In afwachting dat er een speciaal lokaal ter beschikking der meisjesstudenten gesteld worde, zullen de plaatsen bezet worden, en om dezelfde redenen als hierboven vermeld.

Zijn nog verboden, bioskopen, dancings, patisseries, drank- en eetgelegenheden. Kroegen en andere wereldsche lokalen, verder wandelingen op de vesten of naar de Zoete Waters.

Ook herinneren wij er den studenten aan dat het ten strengste verboden is, ‘s avonds concerten, ‘t zij muzikale of vocale, te gaan brengen aan de onderscheiden pedagogien, of kreten te uiten of de huisbel te doen rinkelen. De pedagogien zijn huizen des vredes en der stilte.

Bezoeken

Het is den meisjesstudenten thans verboden hun broeders-studenten op hun studeerkamer een bezoek te brengen, onnoodig hier te zeggen dat het op straf van wegzending verboden is een bezoek te brengen aan studenten met wie men in geen familiebetrekkingen staat.

Wanneer een studentin in de pedagogie in uitzonderlijke gevallen bezoek ontvangt van een mannelijk wezen, dan zullen de Eerwaarde zusters, gelast met de orde, er voor zorgen dat zij steeds op een behoorlijke afstand blijven, ik bedoel hier het meisje-studente en haar bezoeker, liefst zullen zij aan weerszijden van een tafel plaats nemen. Het is ook noodzakelijk dat een Eerw. zuster discreet deze bezoeken volgt.

Het weze de zeer Eerw. Moeder Oversten der onderscheiden pedagogien op het hart gedrukt mij die meisjesstudenten te signaleren die een uitzonderlijk groot aantal brieven ontvangen. Ook dienen zij er streng de hand aan te houden dat op de kamers der meisjesstudenten geen mannelijke photo’s of diergelijken de austeriteit dezer plaatsen storen.

Moest het geval zich voordoen dat een meisjesstudente andere dan wetenschappelijke betrekkingen onderhoudt met een student dan moet dit onmiddellijk aan mij medegedeeld worden, opdat dadelijk de noodige maatregelen zouden getroffen worden om beide verdwaalden terug op het rechte spoor der deugd terug te brengen.

Indien deze schikkingen met tucht en liefde gevolgd worden, dan zullen wij gelukkig zijn het onze er toe bijgedragen te hebben om te komen aan een onze geliefde Alma Mater tot de strenge, scherpe en weldoende scheiding der geslachten.

Gedaan ten Vice Rectoraat, St.-Michielsstraat
Leuven 10/11/1936

(1) a) Uitzondering wordt gemaakt voor eventueele secretaressen van faculteitskringen.
b) Professoren, zoo wereldlijke als geestelijke worden aanzien als neutrale wezens, tenminste gedurende de uren dat zijn les geven, hetzelfde geldt echter niet voor de assistenten, die gebonden zijn door deze schikkingen.

Een mooie inkijk in de tijd waarin onze grootouders jong waren. Iedereen luisterde naar de Kerk, niemand durfde het gezag tegen te spreken.

Het enige probleem is dat het niet waar is. Een medewerker van het Universiteitsarchief heeft mij laten weten dat het een studentengrap is, uit “Ons Leven” van het KVHV: “De tekst is dus niet authentiek, maar wordt helaas te pas en te onpas nog altijd gepresenteerd als een toenmalige officiële richtlijn van het bestuur.”

Dit maakt het natuurlijk alleen nog maar interessanter. Dit zijn onze grootouders, die in 1936 (toen de dieren net gestopt waren met praten), even oud als wij nu zijn, een steek uitdelen aan het universiteitsbestuur.

Ik vond het zo mooi, dat ik mijn zus er op uitgestuurd heb om een kopie te gaan maken van de originele tekst. Ze heeft dan in Mega Mindy-stijl de archieven ontsloten, de documenten opgerakeld en de juiste toetsencombinatie gebruikt om het kopieerapparaat de volgende afbeeldingen te laten maken:

De originele tekst (met een inleiding die hierboven niet staat): pagina 1, pagina 2, pagina 3